Freelancer là gì?

Freelancer là người làm việc tự do, không bị ràng buộc bởi bất kỳ công ty hay tổ chức nào. Họ nhận dự án theo từng hợp đồng ngắn hạn từ khách hàng hoặc doanh nghiệp và được trả tiền theo thỏa thuận. Nói một cách dễ hiểu, nếu nhân viên full-time là người đi làm cho công ty thì freelancer là người đi làm cho chính mình.

Vậy công việc freelancer là gì? Thực chất, danh mục này rộng hơn bạn nghĩ rất nhiều! Nó không phải là một nghề cụ thể, mà là một hình thức làm việc. Một người làm freelancer có thể là bất kỳ ai có kỹ năng được thị trường cần, chẳng hạn như:

• Lập trình viên, Developer: Nhận các dự án thiết kế website, phát triển ứng dụng di động, viết code back-end.
• Content Writer, Copywriter: Viết bài chuẩn SEO, bài quảng cáo, kịch bản video.
• Designer: Thiết kế logo, bộ nhận diện thương hiệu, giao diện UX/UI.
• Translator (Biên/Phiên dịch): Dịch thuật tài liệu, phụ đề phim.
• Digital Marketer: Chạy quảng cáo, quản lý mạng xã hội, tối ưu SEO.

Tóm lại, freelancer là làm gì? Họ làm mọi thứ mà một nhân viên công ty làm, nhưng ở một hình thức độc lập và linh hoạt hơn.

Freelancer là người làm việc độc lập, không phụ thuộc công ty

Vì sao nhiều người chọn nghề Freelancer?

Không phải ngẫu nhiên mà câu hỏi “freelancer là gì” lại nhận được sự quan tâm lớn trong những năm gần đây. Giữa thời đại mà con người đề cao tự do cá nhân và cân bằng cuộc sống, freelancer trở thành lựa chọn lý tưởng cho những ai muốn thoát khỏi khuôn khổ công việc 8 tiếng truyền thống. Vậy điều gì khiến ngày càng nhiều người rẽ hướng sang con đường này?

Tự do về không gian và thời gian

Không còn cảnh chen chúc giờ cao điểm hay ngồi lì trong văn phòng suốt ngày, freelancer có thể làm việc ở bất cứ đâu, bất cứ khi nào. Bạn có thể nhâm nhi ly cà phê buổi sáng ở quán quen, mở laptop làm việc vài tiếng rồi dành cả buổi chiều để du lịch, đọc sách hoặc chăm sóc bản thân.

Quan trọng hơn, bạn làm chủ hoàn toàn thời gian của mình,  không ai ép bạn check in chấm công hay báo cáo vào cuối ngày. Một số freelancer thậm chí chọn làm việc vào ban đêm vì đó là thời điểm họ sáng tạo nhất. Chính sự linh hoạt ấy giúp họ vừa làm việc hiệu quả, vừa duy trì cuộc sống cân bằng - điều mà nhiều người làm văn phòng mơ ước.

Thu nhập không giới hạn

Nếu công việc toàn thời gian thường gắn với mức lương cố định hàng tháng thì với freelancer, thu nhập hoàn toàn phụ thuộc vào năng lực và khối lượng dự án bạn nhận được. Người giỏi chuyên môn, biết quản lý thời gian và đàm phán tốt có thể nhận nhiều dự án cùng lúc, làm cho khách hàng trong và ngoài nước, thậm chí kiếm gấp đôi hoặc gấp ba lương nhân viên văn phòng.

Đặc biệt, với sự phát triển của nền kinh tế số, freelancer có thể làm việc xuyên biên giới, nhận dự án từ các doanh nghiệp nước ngoài và được trả theo mức giá quốc tế. Tự do về công việc đi kèm với tự do tài chính  đây chính là lý do khiến nhiều người quyết định “rời công sở” để bắt đầu hành trình freelancer.

Đa dạng hóa kinh nghiệm

Mỗi dự án tham gia là một cơ hội học hỏi mới. Làm freelancer đồng nghĩa bạn được tiếp xúc với nhiều lĩnh vực, phong cách làm việc, văn hóa doanh nghiệp khác nhau. Chính điều đó giúp bạn mở rộng kỹ năng, tư duy và trải nghiệm thực tế nhanh hơn rất nhiều so với môi trường làm việc cố định.

Không chỉ vậy, qua mỗi dự án hoàn thành, bạn đang âm thầm xây dựng thương hiệu cá nhân. Một hồ sơ freelancer có nhiều phản hồi tích cực, portfolio chất lượng và khách hàng trung thành sẽ là “tài sản vô hình” cực kỳ giá trị, giúp bạn được săn đón và có thể chủ động chọn job thay vì đi tìm.

Thách thức của nghề freelancer là gì?

Mọi thứ đều có hai mặt, bên cạnh những lợi ích, nghề freelancer cũng tiềm ẩn những rào cản khiến nhiều người phải bỏ cuộc.

Thu nhập của freelancer không cố định, phụ thuộc vào dự án

Thu nhập không ổn định

Thu nhập vừa là ưu điểm nhưng cũng là thách thức của freelancer. Bởi freelancer phải sống nhờ dự án. Có tháng nhận liên tục 4–5 job, thu nhập cao nhưng cũng có tháng không có dự án nào, thu nhập gần như bằng 0. Không chỉ vậy, freelancer còn phải tự lo mọi thứ thuế, bảo hiểm, nghỉ ốm, nghỉ lễ,... tất cả đều không có ai hỗ trợ. Nếu chẳng may bị bệnh hoặc gặp sự cố cá nhân, bạn có thể mất luôn một nguồn thu đáng kể.

Kỷ luật bản thân

Sự tự do cũng đi kèm với cám dỗ. Không có ai giám sát, bạn phải có tính kỷ luật rất cao để không trì hoãn công việc. Freelancer giỏi cần phải có kỹ năng quản lý thời gian, quản lý dự án và cả kỹ năng sales/marketing để tìm kiếm khách hàng.

Cô đơn và khó khăn trong cân bằng công việc - cuộc sống

Làm việc một mình có thể giúp bạn tập trung, nhưng lâu dần dễ rơi vào cảm giác cô lập bởi chỉ có bạn và chiếc màn hình máy tính. Một vấn đề khác là ranh giới giữa công việc và cuộc sống gần như bị xóa nhòa. Khi văn phòng cũng chính là nhà, freelancer rất dễ rơi vào tình trạng luôn làm việc mà không nhận ra. Vì thế, việc duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh, dành thời gian cho bạn bè, vận động, giải trí là cực kỳ quan trọng để không bị cuốn vào guồng quay công việc.

Bạn đọc tham khảo thêm: 

Agency là gì? Tất tần tật về nghề agency trong marketing

B2B là gì? Giải mã mô hình kinh doanh Doanh nghiệp vs Doanh nghiệp

Làm freelancer thì kiếm tiền bằng cách nào?

Freelancer không nhận lương cố định hàng tháng. Họ kiếm tiền dựa trên dự án, sản phẩm hoặc giờ làm việc cho khách hàng. Tùy vào kỹ năng và cách xây dựng thương hiệu cá nhân, freelancer có thể tạo ra nguồn thu nhập rất đa dạng.

Nhận dự án từ các nền tảng freelance

Đây là cách phổ biến nhất với những người mới bắt đầu. Hiện nay, có rất nhiều nền tảng kết nối freelancer và doanh nghiệp như: Upwork, Freelancer.com, Fiverr, Vlance, Freelancerviet.vn,...

Trên các nền tảng này, freelancer đăng hồ sơ năng lực, mô tả dịch vụ, sau đó đấu thầu hoặc nhận việc trực tiếp từ khách hàng. Sau khi hoàn thành dự án, freelancer được thanh toán và có thể nhận đánh giá để tăng uy tín cho lần sau.

Làm việc trực tiếp với doanh nghiệp hoặc agency

Khi đã có kinh nghiệm và mối quan hệ nhất định, nhiều freelancer chọn cách làm việc trực tiếp với khách hàng thay vì qua nền tảng trung gian. Ưu điểm là thu nhập cao hơn đồng thời có thể xây dựng mối quan hệ lâu dài. Cách này phù hợp với những người có thương hiệu cá nhân mạnh, portfolio ấn tượng và kỹ năng giao tiếp chuyên nghiệp.

Bán sản phẩm/dịch vụ riêng

Một hướng đi nâng cấp hơn là tự tạo ra sản phẩm số để bán giúp kiếm tiền thụ động. Khi đã có thương hiệu, freelancer còn có thể mở lớp đào tạo, tư vấn 1:1, hoặc nhận affiliate marketing (tiếp thị liên kết) để gia tăng nguồn thu.

Làm việc với nhiều khách hàng cùng lúc

Freelancer không bị giới hạn bởi một công ty. Họ có thể nhận nhiều dự án từ nhiều khách hàng ở các lĩnh vực khác nhau, miễn là biết quản lý thời gian hiệu quả. Chính điều này tạo nên thu nhập linh hoạt và tiềm năng tăng trưởng rất lớn. Một freelancer chăm chỉ, có kỹ năng cao có thể dễ dàng kiếm gấp đôi, thậm chí gấp ba so với mức lương nhân viên văn phòng cùng ngành.

Tạo nguồn thu nhập linh hoạt bằng cách làm việc với nhiều khách hàng cùng một lúc

Làm thế nào để trở thành freelancer?

Bắt đầu sự nghiệp freelancer không khó, nhưng để đi lâu dài thì cần chiến lược rõ ràng. Dưới đây là 5 bước quan trọng giúp bạn từng bước trở thành freelancer chuyên nghiệp, dù chưa có nhiều kinh nghiệm.

Xác định kỹ năng và lĩnh vực bạn muốn làm

Freelancer có rất nhiều lĩnh vực để lựa chọn: viết lách, content SEO, copywriting, thiết kế đồ họa, video, UI/UX, lập trình, phát triển website/app, dịch thuật, nhập liệu, hỗ trợ khách hàng… Hãy bắt đầu với kỹ năng bạn đã có sẵn, sau đó mới học thêm các kỹ năng bổ trợ.

Chuẩn bị portfolio

Portfolio là hồ sơ năng lực thể hiện rõ bạn là ai và đã làm được gì. Nó có thể là:

• Một website cá nhân hoặc hồ sơ trên các nền tảng như Behance, LinkedIn
• Các dự án mẫu, bài viết, thiết kế, video bạn từng thực hiện
• Đánh giá từ khách hàng cũ hoặc số liệu chứng minh hiệu quả công việc

Nếu bạn mới bắt đầu và chưa có dự án thật, đừng lo bạn có thể tạo các sản phẩm “demo” để thể hiện năng lực.

Tạo tài khoản trên các nền tảng freelance uy tín

Đây được coi là bước ra mắt thị trường. Một số nền tảng uy tín giúp freelancer kết nối với khách hàng gồm:

• Trong nước: Vlance.vn, Freelancerviet.vn, Beelancer.vn
• Quốc tế: Upwork, Freelancer.com, PeoplePerHour

Khi tạo hồ sơ, bạn nên viết mô tả hấp dẫn thể hiện rõ kỹ năng, kinh nghiệm và giá trị bạn mang lai. Đừng quên đặt mức giá khởi điểm hợp lý, không quá thấp nhưng đủ thu hút khách hàng đầu tiên. Bên cạnh đó, thêm thông tin liên hệ cá nhân và mẫu công việc cụ thể để tạo độ tin cậy với khách hàng.

Xây dựng uy tín 

Khách hàng thường chọn người có feedback tốt và tỷ lệ hoàn thành cao. Vì vậy, khi mới bắt đầu bạn có thể nhận dự án nhỏ hoặc giá thấp hơn một chút để lấy kinh nghiệm và đánh giá. Ngoài ra, bạn phải luôn trao đổi rõ yêu cầu công việc và báo cáo tiến độ đều đặn để khách hàng yên tâm. Sau khi hoàn thành, chủ động xin feedback tích cực để tăng độ uy tín. Một vài dự án đầu tiên có thể không đem lại thu nhập cao, nhưng đó là “đòn bẩy” cực mạnh để bạn có cơ hội nhận job lớn hơn sau này.

Rèn kỹ năng mềm và tư duy làm việc chuyên nghiệp

Cách làm việc chuyên nghiệp là yêu cầu cần có của một freelancer

Bên cạnh kỹ năng chuyên môn, để trở thành một freelancer còn cần có các kỹ năng mềm và tư duy làm việc chuyên nghiệp:

• Kỹ năng giao tiếp và đàm phán: giúp bạn thương lượng giá tốt hơn.
• Kỹ năng quản lý thời gian, dự án: để không bị trễ deadline.
• Tư duy học hỏi liên tục: vì công nghệ, xu hướng và nhu cầu thị trường thay đổi rất nhanh.

Ngoài ra, hãy học thêm về viết proposal (đề xuất công việc), kỹ năng tự marketing bản thân và cách xây dựng thương hiệu cá nhân. Đây là “vũ khí” giúp bạn nổi bật giữa hàng ngàn freelancer khác.

Đầu tư cho hình ảnh cá nhân

Một freelancer chuyên nghiệp cần tạo ấn tượng đầu tiên tốt. Hãy đầu tư một chút vào ảnh đại diện rõ nét, phong thái chuyên nghiệp; chữ ký email và phong cách giao tiếp lịch sự. Nếu có thể, xây dựng thương hiệu cá nhân trên mạng xã hội (Facebook, LinkedIn, TikTok…). Khi bạn được nhận diện là người uy tín – có chuyên môn – đáng tin, khách hàng sẽ tự tìm đến bạn mà không cần phải chạy job mãi.

Kết luận

Như vậy, chắc hẳn với những thông tin được chia sẻ trong bài viết trên, bạn đã hiểu rõ về nghề freelancer là gì rồi đúng không? Nó đòi hỏi sự tự giác, kỹ năng chuyên môn vững vàng và một tinh thần sẵn sàng học hỏi, đối mặt với rủi ro. Nếu bạn là một lập trình viên, một designer hay bất kỳ ai có kỹ năng số và đang khao khát sự linh hoạt, con đường freelancer chính là cánh cửa lớn dẫn đến sự tự chủ.